Przejdź na stronę główną Interia.pl

Kasza matka nasza

Polak widzi kaszę na talerzu raz w miesiącu. Jedzą ją starsi, młodzi sięgają po frytki, ryż lub makaron. Dziś kaszę mannę zastąpiły płatki z czekoladą, a gulasz z kaszą – pizza i kebab. A szkoda, bo dobra kasza ma ogromną wartość odżywczą.

Zwykle wydaje się nam szara i nijaka w smaku. Nie robi się z niej dań wykwintnych, ale prosty krupnik czy przaśną kaszankę. Kasza, czyli jadalne nasiona zbóż, była głównym składnikiem diety staropolskiej aż do bitwy pod Wiedniem, kiedy to Jan III Sobieski przesłał Marysieńce worek ziemniaków, a ogrodnik królewski Wieńczarek zasadził ich bulwy przy pałacu w Wilanowie. Tak Rzeczpospolita z kraju kaszy stała się krainą ziemniaczaną. Tymczasem w 100 g gryczanej jest 2,2 proc. tzw. popiołu, czyli cennych składników mineralnych, podczas gdy ziemniaki mają go o ponad połowę mniej.

Reklama

Stojąc przed półką w sklepie, warto wybierać kasze takie, jak je Pan Bóg stworzył. Zatem całe, niełamane, nieprażone. Grube, czyli krupy (pęczak, gryczana i jaglana), nie będą tak jak drobne pozbawione warstwy aleuronowej. Co oznacza ta nazwa? Warstwę komórek znajdujących się pod zewnętrzną skórką ziaren zbóż, bogatą w białko, witaminy z grupy B i składniki mineralne, takie jak fosfor, wapń i żelazo. Kasze łamane (m.in. krakowska), które otrzymuje się, łamiąc lub tnąc wyłuskane ziarno, są nieco mniej wartościowe.

Natomiast najmniej cenne są kasze drobne (kuskus i manna oraz płatki), powstające w wyniku polerowania i obłuszczania uprzednio połamanych ziaren. Jeśli kupujesz kaszę w torebkach, musisz pamiętać, że gotujesz plastik. Często rozgotowuje się ją na papkę, pozbawiając wartości odżywczych i podwyższając jej indeks glikemiczny, co ma wpływ na wielkość naszych bioder.

Jak ugotować kaszę? Na szklankę gryczanej lub krakowskiej weź dwie szklanki wody, na szklankę pęczaku - trzy, na szklankę jaglanej, jęczmiennej (perłowej i mazurskiej) - dwie i pół. Dodaj łyżkę masła, by ziarenka się nie posklejały. Gotuj pod przykryciem przez ok. 15-20 min.

Polecam ekokasze, są niewiele droższe od tradycyjnych, bo zboża bardzo chłoną nawozy sztuczne i środki ochrony roślin. Na szczęście kasza znów zaczyna być modna, sięgają po nią zwolennicy zdrowego jedzenia i smukłej sylwetki. Kasze są niskokaloryczne (np. 100 g gryczanej ma 336 kcal, ale przed ugotowaniem! Po ugotowaniu, kiedy napęcznieje, zawiera tylko ok. 100 kcal). Są sycące, trawimy je powoli, więc dłużej czujemy się najedzeni.

Spożywanie grubych kasz zapobiega nowotworom jelita grubego oraz - ze względu na dużą zawartość żelaza - anemii. Jednak żelazo pochodzące z mięsa jest lepiej przyswajalne niż to z kaszy. Dlatego powinno się ją jeść np. z brokułami lub surówką z kiszonej kapusty - mają one witaminę C, która zwiększa wchłanianie żelaza.

Gdyby Polacy jedli tyle kaszy co ziemniaków, byliby szczuplejsi, spokojniejsi, mieli ładniejszą skórę i włosy, lepszą odporność i rzadziej chorowaliby na raka oraz nadciśnienie. Nikt wtedy nie zalecałby diety śródziemnomorskiej, a "dietę polską". I wszyscy zamiast sushi zajadaliby się kashi!

Katarzyna Bosacka

Jaglana (100 kcal*) - wytwarza się ją z prosa, jest bogata w żelazo i krzem. Polecana alergikom, może być jedzona przez bezglutenowców. Działa przeciwgrzybiczo. Ma właściwości ogrzewające i oczyszczające. Pomaga w problemach z prawidłowym trawieniem i cukrzycą.

Kukurydziana (145 kcal) - nie jest tak zdrowa jak jaglana czy gryczana. Powstaje z przemiału kukurydzy. Zawiera beta-karoten, który niszczy wolne rodniki i nadaje skórze piękny, brzoskwiniowy odcień.

Jęczmienna (109 kcal) - spośród kasz jęczmiennych (pęczak, kasza jęczmienna perłowa, znana jako "kasza mazurska", oraz kasza jęczmienna łamana) najwyższą wartość odżywczą ma pęczak. Kasze jęczmienne zawierają dużo błonnika rozpuszczalnego o wyjątkowych właściwościach obniżania poziomu cukru i cholesterolu we krwi. Przeciwdziałają też zaparciom. Ponieważ lekko chłodzą organizm, można jeść je podczas gorączki. Mają również działanie moczopędne. Jednak grube gatunki kaszy są ciężkostrawne i mogą działać drażniąco na śluzówkę jelit.

Gryczana (102 kcal) - nie powstaje ze zboża, ale z gryki (rośliny rdestowatej). Jest bogata w białko i składniki mineralne, takie jak wapń, żelazo, cynk, fosfor, potas i miedź, oraz witaminy B1, B2 i PP. Pierwsza pomoc w odchudzaniu - oczyszcza jelita, pobudza przemianę materii, można ją jeść do woli. Szczególnie cennym składnikiem gryczanej jest rutyna, czyli witamina P. To przeciwutleniacz, który neutralizuje wolne rodniki odpowiedzialne za niszczenie żył i tętnic oraz powstawanie nowotworów. Ale uwaga, jest go dużo wyłącznie w kaszy niepalonej. Proces palenia obniża zawartość rutyny aż czterokrotnie!

Płatki owsiane (140 kcal) - to też kasza! Najlepiej kupować jak największe, tzw. górskie. Są bogatym źródłem błonnika, który przyczynia się do obniżania poziomu cholesterolu we krwi i reguluje pracę przewodu pokarmowego.

Manna (140 kcal) - otrzymuje się ją z ziarna pszenicy. Wyróżnia się dużą zawartością jodu i skrobi oraz błonnika. Jest lekkostrawna. Niestety, dziś dzieci zamiast manny jedzą kaszki gotowce, w których są oleje roślinne, cukier oraz aromaty. Zwykła manna na mleku jest zdrowsza i mniej tucząca.

Kuskus (133 kcal) - wywodzi się z twardej odmiany pszenicy durum. Jest lekkostrawny i sycący, ale brak w nim błonnika, ma też mniej minerałów i witamin niż inne kasze.

* Podana liczba kalorii dotyczy 100 g kaszy po ugotowaniu.

Pani 4/2013

Dowiedz się więcej na temat: kasza gryczana | rodzaje kaszy

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje