Przejdź na stronę główną Interia.pl

Syndrom motyla

Co piąty Polak ma z nią problem. Kobiety aż osiem razy częściej niż mężczyźni, a blisko połowa o tym nie wie! Również mało kto zdaje sobie sprawę, że ten niepozorny narząd przypominający motyla odpowiada za tak wiele istotnych funkcji organizmu. Kłopoty z tarczycą mogą oznaczać łańcuch niefortunnych zdarzeń…

Choroby tarczycy? Wydaje się, że nie ma jak wakacje nad Bałtykiem. Niestety, sprawa nie jest taka prosta. Kąpiele w morzu, wylegiwanie się na plaży, spacery dostarczają przyjemnych wrażeń, ale nie wyleczą tarczycy. Mogą co najwyżej zasilić magazyn jodu w naszym organizmie. Pomóc może tylko endokrynolog.

Reklama

- Rzeczywiście, mieszkańcy nadbałtyckich miejscowości, w przeciwieństwie do górali, właściwie nie cierpią na choroby tarczycy wynikające z niedoboru jodu - przyznaje endokrynolog, dr n. med. Tadeusz Budlewski z Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA w Warszawie. - Stąd zapewne bierze się przekonanie o korzyściach przebywania w takim klimacie dla chorych na tarczycę.

Polacy i ryby…

Wiemy, że w nadmorskim powietrzu jest więcej jodu niż na wyżynach, ale w literaturze medycznej nie ma danych naukowych twierdzających, jaką ilość tego pierwiastka jesteśmy w stanie wchłonąć przez płuca czy skórę. Można się raczej spodziewać, że bardziej spektakularny wpływ na nasze zdrowie będzie miała dieta bogata w ryby i owoce morza, które są doskonałym źródłem dobrze przyswajalnego jodu. Odpoczywając w kurorcie nad wodą, jemy je znacznie częściej niż w domu. Statystyczny Polak spożywa ryby zaledwie raz w tygodniu, podczas gdy dietetycy doradzają jedzenie ich przynajmniej dwa razy częściej, głównie ze względu na dużą zawartość wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które mają zbawienny wpływ na układ krążenia. Endokrynolodzy zalecają częste jedzenie ryb ze względu na jod, którego w codziennej diecie mamy zbyt mało.

- Jod jest podstawowym składnikiem hormonów tarczycy: tyroksyny i trójjodotyroniny, które regulują wszystkie szlaki przemiany materii i wywierają decydujący wpływ na rozwój mózgu. To również jeden z najsilniejszych przeciwutleniaczy, zapobiega więc procesom zapalnym i nowotworowym - tłumaczy prof. dr hab. Zbigniew Szybiński, kierownik ośrodka współpracującego ze Światową Organizacją Zdrowia (WHO) w zakresie żywienia przy Klinice Endokrynologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Collegium Medicum.

Umiarkowany niedobór jodu prowadzi do obniżenia "wyższych" funkcji mózgu, takich jak zdolność uczenia się, zapamiętywania i kojarzenia, czyli cierpi na tym nasz iloraz inteligencji. Poważny niedobór jodu powoduje tzw. wole, czyli nienowotworowe, niezapalne powiększenie tarczycy, przy prawidłowych stężeniach we krwi hormonów tego gruczołu. Objawy zależą od stopnia jego powiększenia. Duże, powiększające się wole może uciskać na tchawicę i przełyk, utrudniając oddychanie i przełykanie pokarmu. Ale niedobór jodu może mieć także znacznie poważniejsze konsekwencje, bo zwiększa częstość chorób tarczycy, w tym jej raka oraz nowotworu żołądka.

Dodatkowa porcja jodu jest wskazana w szczególności u kobiet spodziewających się dziecka oraz karmiących, które oprócz zalecanej dziennej dawki 100-150 ug (mikrogramów) powinny dodatkowo przyjmować 150 ug tego pierwiastka. Istnieje ryzyko, że nawet niewielki niedobór jodu w czasie ciąży zakłóci jej przebieg.

U dziecka mogą pojawić się objawy niedoczynności tarczycy. Natomiast duży niedobór tego mikroelementu w ciąży przyczynia się do nieodwracalnego niedorozwoju mózgu u płodu i do tzw. kretynizmu. Dzieci, których matki nie przyjmowały jodu, mają znacznie niższy iloraz inteligencji niż dzieci matek, które w trakcie ciąży miały go pod dostatkiem.

Oprócz owoców morza jod znajdziemy w chlebie, serach, mleku krowim, jogurcie i jajkach. Jednak badania wykazały, że dieta Polaków nie jest w stanie dostarczać odpowiedniej ilości tego pierwiastka. Dlatego od 1997 roku w Polsce joduje się sól kuchenną, dodając do niej jodek potasu. Dzięki temu z każdym kilogramem zjedzonej soli dostarczamy do organizmu ok. 30 mg jodu. Jodowanie wprawdzie rozwiązuje nam problem niedoboru jodu, jednak na alarm biją kardiolodzy, którzy apelują, by ograniczyć spożycie soli.

- Ostatnie rekomendacje WHO z 2007 roku wprowadziły konieczność ograniczania spożycia soli jako czynnika ryzyka nadciśnienia i miażdżycy do poziomu 5 mg dziennie. Jest to prawie o połowę mniej niż aktualny poziom spożycia soli w Polsce i w większości krajów europejskich - tłumaczy prof. Szybiński. Skąd zatem czerpać jod? To pole do popisu dla producentów żywności funkcjonalnej. - Na sklepowych półkach znajdziemy jodowane wody mineralne. Ustronianka oraz Wysowianka dostarczają 150 ug pierwiastka w litrze. Badania przeprowadzone przeze mnie potwierdzają dobre przyswajanie tego mikroelementu z wód - wyjaśnia profesor Szybiński. Aby zaspokoić zapotrzebowanie organizmu i jednocześnie nie ryzykować nadciśnienia, można z powodzeniem ograniczyć spożycie soli o 1/3 i uzupełnić bilans szklanką jodowanej wody mineralnej.

Reklama

Najlepsze tematy

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje