Reklama

Przejdź na stronę główną Interia.pl

Półpasiec

"Dziecięcy" wirus ukryty w komórkach nerwowych ujawnia się po latach przy obniżonej odporności.

Choroba w pigułce

Uśpiony w zwojach nerwowych wirus ospy wietrznej powraca po latach u osłabionych ludzi dorosłych. Jego sygnały? Ból jak przy rwie kulszowej i zmiany skórne usytuowane zwykle po jednej stronie ciała. Leczenie polega na przyjmowaniu leków przeciwwirusowych i przeciwbólowych.

Możliwe są groźne powikłania

Reklama

Neuropatia półpaścowa może wystąpić bezpośrednio po ustąpieniu objawów lub nawet po kilku miesiącach od jej zakończenia. Jej istotą jest silny ból dotyczący pasa skóry wcześniej zajętego przez zmiany. Nie jest on jednak wywołany przez uszkodzenie skóry, ale zwoju czuciowego, którego komórki ten fragment skóry unerwiają.

Dolegliwości są trudne w leczeniu, ponieważ nie działają na nie klasyczne leki przeciwbólowe. Dlatego stosuje się leki z grupy leków przeciwpadaczkowych: gabapentynę (Neurontin, Gabapentin Teva), karbamazepinę (Neurotop, Tegretol), topiramat (Topamax) lub przeciwdepresyjnych: amitryptylinę (Amitryptylina), klomipraminę (Anafranil). Jeśli to nie pomoże, stosuje się metody inwazyjne: operacyjne zniszczenie uszkodzonego zwoju czuciowego lub przeciwbólową stymulację z użyciem lasera.

Owrzodzenie rogówki będące powikłaniem półpaśca ocznego prowadzić może nawet do utraty wzroku. Porażenie nerwu twarzowego bywa groźnym skutkiem półpaśca usznego.

dr Paweł Lipko, lekarz neurolog:

Czterdziestoletnią panią Ewę do przychodni neurologicznej skierował lekarz rodzinny podejrzewający u niej rwę kulszową: od kilku dni dokuczał jej silny ból promieniujący od pośladka przez biodro do lewego uda. W trakcie oględzin nie stwierdziłem u pacjentki odchyleń. Moją uwagę zwróciły natomiast pojedyncze pęcherzyki na lewym pośladku i w okolicy lewej pachwiny.

Skierowałem chorą na RTG kręgosłupa, który nic nie wykazał. Za to w morfologii stwierdzono podwyższony poziom białych krwinek. OB i białko CRP też były podwyższone. Wyniki wskazywały na zakażenie wirusowe! Gdy więc parę dni potem pęcherze u pacjentki objęły pas skórny na pośladku, biodrze i pachwinie, nie miałem wątpliwości. To był półpasiec.

Skąd bierze się ta choroba? Jak "dziecięcy" wirus atakuje dorosłych? Wirusy do "życia" potrzebują żywej komórki gospodarza. W jego materiał genetyczny wbudowują swój, tak aby zaczął produkować ich kopie. Kiedy namnożą się, niszczą komórkę i zakażają kolejną. Tak właśnie czyni wirus ospy wietrznej w zwojach nerwowych. Po wyleczeniu ospy, pozostaje tam uśpiony, a gdy zaistnieją dogodne warunki uaktywnia się, co wywołuje silny ból. Oprócz tego wędruje wzdłuż nerwów do skóry, gdzie wywołuje miejscową reakcję zapalną w postaci pęcherzyków.

Co sprzyja półpaścowej infekcji? Stany obniżonej odporności: infekcje (takie jak np. grypa), leczenie immunosuspresyjne, którego celem jest obniżenie odporności organizmu (w chorobach układowych, jak np. toczeń, po przeszczepach), stres, nowotwory, stan po szczepieniach.

Jakie są postaci półpaśca? Zmiany skórne sytuują się zwykle wzdłuż nerwów międzyżebrowych lub ściany brzucha w postaci łuków, przy czym nie przekraczają linii środkowej ciała. Dosyć często spotyka się też półpasiec skóry twarzy i głowy - zmiany występują wtedy na gałązkach nerwu trójdzielnego. Zajmować mogą również oko - w półpaścu ocznym, ucho, kanał słuchowy i błonę bębenkową - w usznym.

Czy chorobą można się zarazić? Półpasiec nie jest zaraźliwy. Niezależnie od wieku może za to wywołać ospę wietrzną u tych osób, które na nią nie chorowały (nigdy jednak półpaśca!). Przebycie półpaśca nie daje natomiast gwarancji, że nie zachoruje się na niego ponownie, choć sytuacja taka zdarza się rzadko. Jeśli półpasiec występuje kilka razy w ciągu krótkiego czasu, podejrzewać należy nowotwór lub inną chorobę z obniżeniem odporności (np. AIDS). Z reguły przebiega on u osób "zdrowych" łagodnie, wyleczenie następuje w ciągu kilkunastu dni. Rzadko choroba ma ciężki przebieg, niestety nie tak znowu rzadko występują po niej przykre powikłania.

Jak wspomóc chorych w powrocie do zdrowia? Na czym dzisiaj polega kuracja? Jeszcze kilka lat temu podstawowym leczeniem półpaśca był... brak leczenia. Dziś chorym przepisuje się leki przeciwwirusowe, np. acyklovir (Heviran), hamujące ich namnażanie. Łagodzi to nasilenie objawów, ogranicza ich występowanie i skraca czas trwania choroby. By zmniejszyć ból, aplikuje się leki przeciwbólowe, takie jak paracetamol, diklofenak, ibuprofen czy ketoprofen.

Co ze zmianami skórnymi? By nie drapać wykwitów (łatwo je zakazić), stosuje się specjalne papki lub znieczulającą maść mentolową. Gdy pęcherze pękną, smaruje się je gencjaną, co zmniejsza ryzyko nadkażenia bakteryjnego, a gdy zaczną przysychać - podaje kortykosterydy w małej dawce, np. prednizon (Encorton). Ma to zapobiec wystąpieniu neuralgii popółpaścowej w przyszłości. Chorym, choć nie zakażają, zaleca się pozostanie w domu. Jest to związane ze stanem ich obniżonej odporności.

Reklama

Wasze komentarze (2)

Dodaj komentarz Sortuj

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje