Przejdź na stronę główną Interia.pl

Ja zarabiam, ty wydajesz

​ Coraz częściej związek tworzą dojrzali, ustabilizowani materialnie ludzie. Z własnymi polisami, kredytami, kontami, oszczędnościami. I z poczuciem, że "moje pieniądze są moje, nie nasze". A skoro tak, to trudniej się nimi podzielić. Szczególnie wtedy, kiedy partner przestaje pracować.

Zima tego roku. Marzena (37 l.), bezrobotna specjalistka od zarządzania i marketingu, odprowadza synów do zerówki. Potem objeżdża bazarki, martwiąc się, z czym poda grillowanego bakłażana, paprykę i cukinię, bo na kuskus już zabrakło gotówki.

Reklama

Jej mąż, pracujący jako menedżer w firmie farmaceutycznej, od niedawna jada wegańskie posiłki. Synom sam kupuje wszystko przez internet, nawet płatki kukurydziane (obiad chłopcy mają w szkole), a żonie codziennie wypłaca 20 złotych na zakupy.

W domu przejęta Marzena szykuje obiad (znalazła zbożowe penne, co za ulga) i zagląda do internetu. Zamawia dwie kurtki z wyprzedaży dla synów. Dzieciom mąż nie żałuje, więc wysyła mu link z prośbą o przelanie 330 złotych na ich zakup. Na kurtkę dla niej, choć cena też okazyjna, już nie starcza.

- Od kiedy skończył mi się urlop wychowawczy, nikt nie chce mnie zatrudnić - mówi z goryczą w głosie. - Mąż, zamiast być wsparciem, wydziela mi jałmużnę. Upokarza mnie proszenie go o pieniądze nawet na szampon czy krem, bo od razu cynicznie dopytuje, czemu tak szybko je zużywam...

Zima, siedem lat wcześniej. Marzena w modnym klubie świętuje awans i trzydziestkę. Została regionalnym dyrektorem sprzedaży w firmie, w której zaczynała od szeregowego stanowiska. Pół roku później okazuje się, że jest w ciąży.

- Chciałam zostać mamą, ale jeszcze nie wtedy - wspomina. Z narzeczonym szybko biorą ślub. Kilka tygodni później znowu szok: to ciąża bliźniacza.

- Kiedy dzieci skończyły 10 miesięcy, pojechałam do prezesa, aby ustalić powrót - opowiada Marzena. - Usłyszałam to straszne słowo: "restrukturyzacja". Okazało się, że likwidują sporo kluczowych stanowisk, w tym moje. Razem z mężem ustaliliśmy, że pójdę na urlop wychowawczy, aby przemyśleć, co dalej, i pobyć dłużej z dziećmi.

Przemoc ekonomiczna

- Nie znam badań opisujących schematy, w których pracująca strona restrykcyjnie (lub nie) wydziela tej bezrobotnej pewne kwoty - komentuje psycholog ekonomiczny Agata Gąsiorowska, profesor Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu.

- Można natomiast zaobserwować, że chęć kontrolowania finansów częściej pojawia się u mężczyzn, bez względu na to, czy pracują obie strony, czy jedna. Ponadto to zwykle mężczyzna oczekuje od kobiety rezygnacji z pracy i kariery, a nie odwrotnie. Żyjemy w społeczeństwie trochę nowoczesnym, a trochę tradycyjnym. Nie chodzi nawet o patriarchat, tylko o to, że przez setki lat ugruntowaliśmy określony podział ról społecznych. Praca zawodowa kobiet w masowym wydaniu to dość nowy wynalazek. Na szerszą skalę zaczęła się w czasie II wojny światowej. Kiedy mężczyźni walczyli i ginęli, kobiety zaczęły zajmować ich stanowiska. Jeśli w związku ktoś ma się zająć dzieckiem albo chorym rodzicem, to bardziej prawdopodobne, że będzie to matka. Po pierwsze, taką rolę narzuca jej schemat społeczny, a po drugie, niestety, strata kilku jej pensji będzie zwykle mniej bolesna dla budżetu domowego niż w przypadku mężczyzny - podkreśla psycholog.

Według danych GUS z końca października w Polsce mamy ponad półtora miliona bezrobotnych. Nie wiadomo, kto z nich umówił się z partnerem, że pracuje tylko druga strona. Wiadomo jednak, że brak stałego źródła dochodu może rodzić konflikty.

- Przemoc ekonomiczna to nadmierna kontrola wydatków, manipulowanie za pomocą pieniędzy lub wydzielanie zbyt niskich kwot, a także ciągłe pretensje, że są one źle wydawane - wylicza prof. Gąsiorowska. - Może też wynikać z dysproporcji zarobków. Jednak nie należy tego demonizować. Znam wiele związków, w których pracuje tylko ona lub on, a to zjawisko nie występuje!

Zależności

- Wczoraj byłem z córką na placu zabaw, rozejrzałem się i... okazało się, że jestem tam jedynym facetem - śmieje się Hubert (42 l.), grafik. - Niańki, mamy, babcie i ciocie na moim osiedlu już się przyzwyczaiły, że to ja najczęściej spaceruję z 9-letnią Hanią i półrocznym Filipem. W wielu miejscach budzę jednak ciekawość.

Hubert razem ze swoją partnerką Martą (40 l.) ustalili przed narodzinami drugiego dziecka, że skoro ona zarabia dobrze i regularnie, a do tego bardzo lubi swoją pracę, to lepiej, żeby zachowała etat. Dlatego to on teraz przebywa na urlopie tacierzyńskim (dostaje niewiele, ale ma ubezpieczenie i czas dla dzieci). Oboje bardzo sobie chwalą taki układ, Hubert czuje się potrzebny, wręcz niezbędny.

- Nie dość, że buduję fantastyczną relację z synkiem, to jeszcze mogę chodzić po córkę do szkoły i mamy czas na długie rozmowy - wyjaśnia. W wolnym czasie robi kolaże, raz na jakiś czas wpadnie mała sumka. Pieniądze na kredyt i życie przynosi do domu Marta, która nie ma z tym większego problemu, choć jej rodzice - zwłaszcza ojciec - już tak. Cały czas dogryza córce: "Co z niego za facet, skoro nie utrzymuje rodziny?!".

Raz wziął Huberta na stronę i nakłaniał go do pójścia do pracy, "bo ludzie gadają". Ostatnią Wigilię spędzili osobno. Marta płakała, rozmawiając z ojcem przez telefon. Znowu mówił swoje.

- Mamy dwa odrębne konta, ale co jakiś czas Marta przelewa mi kilkaset złotych - opowiada Hubert. - Czasem mam z tym problem, ale kiedy widzę radość dzieciaków, przechodzi mi. Wiem, że to stan przejściowy. A gdy usłyszałem od sąsiada, ile kosztuje zatrudnienie niani na pełen etat, ucieszyłem się, że u nas jest tak, jak jest. Kiedy Filip pójdzie do przedszkola, poszukam czegoś stałego.

Moje pieniądze są moje

Jak wynika z badań "Polki w świecie finansów", przeprowadzonych przez Dom Badawczy Maison na zlecenie Avivy, ponad jedna trzecia kobiet twierdzi, że każdy małżonek (a zatem nawet niepracujący) powinien mieć własne pieniądze. Jak się ma zależność ekonomiczna do emocjonalnej?

- Obie mogą wystąpić u par, w których dwie strony pracują, lecz pojawia się dysproporcja zarobków - wyjaśnia prof. Agata Gąsiorowska, która z Agnieszką Kopystyńską z SWPS przeprowadziła badania dotyczące stylów zarządzania domowym budżetem Polaków pozostających w stałych związkach.

- Zasmuciło mnie, kiedy okazało się, że poczucie władzy nad pieniędzmi często jest związane z niską satysfakcją z relacji. W naszych badaniach ci, którzy uważają, że "moje pieniądze są tylko moje i nic ci do tego", to osoby ze stosunkowo krótkim stażem w związku i mniej z niego zadowolone niż osoby, które mają bardziej wspólnotowe podejście do pieniędzy. Przekonanie, że "moje pieniądze są moje" może dotyczyć par, w których pracują obie strony. Największy problem pojawia się jednak wtedy, kiedy jedna osoba traci pracę, a mimo to owo przekonanie nadal funkcjonuje - przynajmniej jedna ze stron tak uważa (ta, która zarabia).

A zatem skąd bierze się taka postawa - przecież ona i on stanowią parę?

- Jeden z powodów związany jest z szerzej rozumianym psychologicznym podejściem do pieniędzy - opowiada prof. Gąsiorowska. - Jeżeli traktujemy je instrumentalnie, jedynie jako środek do realizacji życiowych potrzeb, to ryzyko zawłaszczania jest nieduże. Natomiast jeśli ktoś postrzega pieniądze jako symbol władzy, prestiżu oraz powód do dumy, a zarazem są one przyczyną ciągłego niepokoju (budzą wielkie emocje), to bardziej prawdopodobne jest, że taka osoba nie będzie chciała ich traktować "wspólnotowo".

Żona przy mężu

Krystyna (54 l.), która pracowała zawodowo tylko rok, nie oburza się, gdy znajomi mówią o niej "żona przy mężu" albo ostatnio "żona Hollywood".

- Mój mąż pilot zarabia spore pieniądze - przyznaje otwarcie. - Jest szczęśliwy, kiedy po kilku dniach wraca do zadbanego domu, a ja podaję mu obiad. Realizuję się jako wolontariusz w schronisku dla psów.

Niedawno świętowali 35-lecie ślubu. - Pochodzimy z jednej miejscowości na Podlasiu. Do wszystkiego doszliśmy razem. Mąż studiował, ja dorabiałam szyciem, zapewniałam mu spokój i ciepło rodzinne. Tak jest do dzisiaj, dlatego przetrwaliśmy. Nie znamy pilota, który miałby tak długi staż małżeński jak nasz...

- Kolejną z przyczyn, dla których część osób w związkach traktuje pieniądze jako "tylko moje", nazwałabym socjologiczną. Kiedyś ludzie najpierw się ze sobą wiązali, a potem dojrzewali: budowali domy, awansowali, kupowali sprzęt i meble - wyjaśnia prof. Gąsiorowska.

- Obecnie coraz częściej mamy do czynienia z parami, które tworzą dojrzałe osoby. Z własnymi polisami, kredytami, kontami, zwyczajami, oszczędnościami. I z poczuciem, że "moje pieniądze są moje, nie nasze". A skoro tak, to trudniej się nimi podzielić, także wtedy, gdy partner przestaje pracować. Krystyna: - Mamy wspólne konta, lokaty. Mąż mnie nie kontroluje, bo wie, że każdą złotówkę obrócę dwa razy, zanim wydam. Tak, kupił mi auto, ale i tak jeżdżę rowerem.

Reklama

Najlepsze tematy

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje