Całość złożona z antygenu i specyficznego dla niego przeciwciała. Powstające w przebiegu reakcji alergicznej czy zapalnej i krążące we krwi kompleksy immunologiczne muszą ulec degradacji (w wątrobie) i eliminacji (przez nerki), a w razie ich nadmiaru czy niewydolności tych mechanizmów mogą osadzać się w tkankach i inicjować przewlekłe procesy zapalne o charakterze autoimmunologicznym.