W raju jeszcze nie byłam

Tytuł twojej książki: Przesunąć horyzont. On zapowiada pogoń bez końca, horyzontu nigdy nie dogonisz, on się wciąż odsuwa. Nie masz wrażenia, że biegniesz w życiu za cieniem?

Martyna Wojciechowska: Może. Gdy wysiadłam z samolotu po ostatniej wyprawie, po pytaniach "Jak było?" padło następne: "Co dalej?". I wszyscy pewnie czekali na deklarację, że lecę na przykład na Księżyc. A ja myślę: "Drodzy Państwo, dajcie mi się wyspać, pobyć z dzieckiem...".

Ale jak długo? Tydzień? Jak długo trwa zadowolenie z tego, co zdobyte?

Martyna Wojciechowska: Na szczycie Piramidy Carstensza, najwyższego szczytu Australii i Oceanii, ostatniego z korony Ziemi, puściło mi napięcie. Usiadłam i zaczęłam płakać tak strasznie, nie pamiętam, kiedy takie emocje się we mnie odezwały. Ze łzami spływało zmęczenie, siedem lat podnoszenia sobie poprzeczki. A potem od razu myśl: trzeba zejść, jechać do domu, tyle jest do zrobienia. Radość, ta czysta z sukcesu, trwała kilka minut. I nie jest tak, że teraz wstaję rano i myślę: Wow! To ja, zdobywczyni korony Ziemi, spełniona, mogę sobie teraz poleżeć.

Nie masz problemu z tym nienasyceniem? Może to jakiś ... holizm?

Martyna Wojciechowska: Chcesz mi robić psychoanalizę? Jeśli zrozumiałam, że to jest moja droga, to mam żyć wbrew sobie? OK, przyznałam już, że dla mnie szklanka jest zawsze do połowy pusta. Ale czy nie jest tak, że ludzie, którzy odczuwają ciągły niedosyt, popychają świat do przodu? Gdyby wszyscy byli zadowoleni, że udało nam się oświetlić dom lampą naftową, to pewnie do dziś byśmy przy niej siedzieli.

Pytanie o cel, o napęd. Czy ty jesteś wybitna, czy trochę zwariowana? Czy ta droga prowadzi dokądś, czy donikąd.

Martyna Wojciechowska: Nie wiem... Nie wiem, czy poleciłabym tę drogę mojej córce, chyba nie. Wolałabym, żeby znajdowała więcej radości w prostych, nieskomplikowanych rzeczach i nie musiała wciąż tego horyzontu przesuwać. Bo to także źródło frustracji, niespełnienia. OK, chciałabym się pozbyć tej niecierpliwości, trochę zluzować. Czytam czasem w wywiadach ze znanymi kobietami: "Pędziłam, ale teraz się wyciszyłam, joga, zielona herbata, cieszy mnie tak niewiele...". I myślę: czy one tak gadają, czy to naprawdę możliwe? Dlaczego mnie nie cieszy tak niewiele?

Umiesz wejść na Everest, a nie potrafisz tego przepracować?

Martyna Wojciechowska: Przyznam się, próbowałam. Moja terapeutka się poddała. Przypadek nieuleczalny.

Na czym opierasz swoje poczucie bezpieczeństwa?

Martyna Wojciechowska: A sprawiam wrażenie, że je mam? Nie. Ale pamiętam okresy, gdy czułam się bezpiecznie, i to miłe uczucie dał mi mężczyzna.

Zdjęcie

Nie przegaduje problemów z przyjaciółką. Chowa się wtedy w jaskini  

/Robert Wolański /Twój Styl

Chodzi o pieniądze?

Martyna Wojciechowska: Chodzi o to, żeby ktoś tylko powiedział: "W razie czego ja się wszystkim zajmę". I żeby to usłyszeć od właściwej osoby. Pieniądze? Ważne. Teraz mam poczucie, że muszę być niezależna ekonomicznie, więc dopada mnie myśl, co będzie, jak zdarzy się wypadek i nie będę mogła pracować.

Napiszesz nową książkę.

Martyna Wojciechowska: No, może. Mam taką naturę, że jakkolwiek by było źle, znajdę jakieś wyjście. Ale bezpieczeństwa mi brak, żyję w dużym lęku. Tyle razy widziałam, jak kobiety nie odchodziły od swoich mężów, bo się bały, że nie zarobią na siebie. Już dawno postanowiłam, że nikt mi nie będzie dyktował warunków. Że będę miała wolność wyboru. Więc oszczędzałam, odkładałam na przyszłość.

A zastawiłabyś dom, żeby zorganizować wyprawę?

Martyna Wojciechowska: Oczywiście. Bo moje wyprawy są sensem mojego życia. Ja w nie włożyłam mnóstwo pieniędzy i pewnie ich nie odzyskam, ale było warto.

Masz ogromną zdolność mobilizacji. A zdarza ci się siedzieć z głową pod kołdrą?

Martyna Wojciechowska: Pewnie. Mam chwile, gdy nic mi się nie chce, czuję, że nie podniosę się do końca świata. Kilka momentów mojego macierzyństwa to była masakra. Parę rozstań, nawet tych na własne życzenie. Wbrew temu, co myślisz, naprawdę można mnie zranić. Moi znajomi wiedzą, że jak nagle znikam, to siedzę w norze.

To mężczyźni tak mają.

Martyna Wojciechowska: Więc ja mam po męsku. Nie próbuję przegadać problemu z przyjaciółką, tylko chowam się do jaskini. Jestem odpowiedzialna, więc ubieram się, myję, robię śniadanie dziecku, idę do pracy, ale kompletnie się alienuję, nie kontaktuję ze światem. Czasem ktoś dzwoni: "W norze siedzę. - A, sorry, to zadzwoń, jak wyjdziesz". Przyjaciele wiedzą, że to mija.

Kiedy ostatnio tak było?

Martyna Wojciechowska: W styczniu, przed wyprawą na Piramidę Carstensza. Panicznie bałam się tego wyjazdu, ale wstydziłam się przyznać. Nie byłam przygotowana fizycznie, bo jak być młodą matką na dwóch etatach i jeszcze biegać do siłowni, i trzymać dietę. No i ten lęk przed "ostatnią prostą". Myśl: kiedyś noga musi się powinąć.

Nie powinęła się. Martyna, pamiętam Cię z sesji dla "Playboya" i z Big Brothera. Przyznajesz się jeszcze do tamtych ról?

Martyna Wojciechowska: Pokazywałam ostatnio slajdy na festiwalu górskim. Zaczęłam od fotografii z Big Brothera: ja w złotych spodniach, w cekinowej bluzce. Na jakimś forum pisano wtedy, że wyglądam jak flądra obdarta ze skóry. Skomentowałam "Ponad siedem lat temu...", a sala ryknęła śmiechem. A potem były moje zdjęcia z wypraw w góry. Minęła cała epoka, jestem inną osobą. I chyba dostaję wyższe noty za styl.

Jacek Szmidt

TS 04/2010