Egzamin z tolerancji

Zdjęcie

Moja pewność siebie sprawiła, że nawet ci, którzy chcieli mi złożyć „kondolencje”, nie mieli odwagi  

/© Bauer

Pamiętaj, jestem z tobą

Anna: Córeczko, dziś pierwsza „rocznica” twojego ślubu z Marcinem. Ślubu, który się nie odbył. Pamiętasz? Biała suknia z welonem, dostarczyli ją z salonu w pięknym pudle. Długi tren nie mieścił się w garderobie. Powiesiłaś suknię na żyrandolu. Cofnęłaś się kilka kroków i powiedziałaś: „Patrzcie, panna młoda się powiesiła”. A potem dodałaś: „Czuję, jakbym wybierała się na stypę, a nie na własny ślub... Mamo, to wszystko nie ma sensu, jestem lesbijką”. Zaczęłam się śmiać. Zawsze lubiłaś prowokować, całkiem jak ja – latem jako jedyna opalałam się toples na plaży. Bawiły mnie twoje dziwne żarty, świetnie się rozumiałyśmy...

„Mamo, to nie jest dowcip! Próbuję ci coś powiedzieć! Nie słyszysz?!”, krzyknęłaś. Wtedy poczułam, że nie żartujesz. Usiadłyśmy przy stole. Powiedziałaś, że od dawna wolisz dziewczyny. Ale Marcin tak o ciebie zabiegał, że zgodziłaś się na ślub, dla świętego spokoju. Żeby mieć dom, żeby nikt nie zadawał kłopotliwych pytań, żeby nie być „inną”. „To małżeństwo nie ma sensu, nie mogę mu tego zrobić. Ani sobie”, powtarzałaś teraz. Przytuliłam cię.

Ojciec stał bezradnie w drzwiach pokoju. Słyszał wszystko. Milczeliśmy, patrząc na siebie. Przepraszam cię, że tak nas zatkało. W końcu powiedział: „Naradźmy się, co robimy”. Zdecydowałaś, że powiesz rodzinie prawdę: „Zaproszenia na ślub już wysłane, trudno. Ale nie chcę, wymyślać bajki, że niby Marcin zostawił mnie tydzień przed weselem. – Nie ma problemu, zrobisz, jak zechcesz” – powiedział ojciec niepewnym głosem. To był dla nas trudny sprawdzian. Zawsze uczyliśmy cię odwagi. Na historii w podstawówce przy całej klasie zapytałaś, dlaczego nie mówicie o Katyniu.

Byliśmy taką tolerancyjną rodziną. Ja, polonistka, analizowałam na lekcjach homoseksualne wiersze Rimbauda i Verlaine’a, ojciec pracował w telewizji i niczemu się już nie dziwił. W jego środowisku gej, lesbijka to tylko ekstrawagancja. Byliśmy nawet dumni, że Wrocław jest taki wyzwolony, gdy berlińscy homoseksualiści przyjeżdżali tam do pierwszego w Polsce gejowskiego klubu. Kiedyś tak swobodnie dyskutowaliśmy o tym z Tobą przy stole, teraz staraliśmy się trzymać fason. Ale byliśmy w szoku. W nocy nie mogłam zasnąć. Powiedziałam do ojca: „Może chociaż babci nie mówmy? Ma słabe serce”. A on na to: „O nią się nie martw. Pamiętasz, jak Kaczyński próbował zakazać Parady Równości? Babcia powiedziała wtedy: „Po co on się tak piekli. Powinien pozwolić tym panom, żeby przemaszerowali przez miasto. Przecież to żadni chuligani”. Roześmialiśmy się. Poczułam, że będzie dobrze. Że jakoś się ułoży. Jak? Tu moja wyobraźnia odmawiała posłuszeństwa.

Rodzina i znajomi przyjęli wiadomość ze spokojem. Tylko z ciotką Grażyną się pokłóciłam. Powiedziała: – „Boże, co za skandal w rodzinie! – Nie twoja sprawa – wybuchłam. – Przynajmniej moja córka nie skończy jak twoja, którą rzucają wszyscy faceci!”. Nie obchodziło mnie, że ją uraziłam. Każdego, kto miał coś przeciwko homoseksualistom, traktowałam teraz jak osobistego wroga. Teksty w stylu „Wiesz, że cappuccino to pedalska kawa?” ucinałam z gniewem: „Nie życzę sobie seksistowskich uwag!”. Ojciec się nawet śmiał, że mam obsesję politycznej poprawności. Jak każdy neofita. Potem przyszła kolejna próba. Minęło kilka miesięcy, a ty się zakochałaś. „Chciałabym, żebyście poznali Patrycję – powiedziałaś któregoś dnia. – Okej” – uśmiechnęłam się na siłę. Bałam się tego spotkania. Choć mówiłaś, że twoja dziewczyna robi doktorat na SGH, że jest miła, nie byłam pewna, czy ją zaakceptuję.Twój niedoszły mąż był wspaniałym mężczyzną – wykształcony, odpowiedzialny, opiekuńczy.

Cieszyłam się, że wejdzie do naszej rodziny. Dzwonek do drzwi. Wyjmowałam ciasto z piekarnika drżącymi rękami. „Boże, żebym tylko dała radę”, powiedziałam do siebie. Twoja przyjaciółka była ładna, kobieca, zadbana. Rozmawialiśmy przy stole o nowej wystawie Łodzi Kaliskiej, parytecie, Noblu dla Obamy... Na osobiste pytania nie miałam odwagi. Choć śmiałam się, gdy opowiedziała nam „mniejszościowy” kawał: „– Co lesbijka przynosi ze sobą na drugą randkę? – Meble. – A co przynosi na drugą randkę gej? – Gej? Jaka druga randka?!”. Ojciec chciał dobrze wypaść i zażartował: „Patrycja, jesteś chyba jeszcze fajniejsza niż Marcin”. Przez chwilę wydawało mi się, że wszyscy gramy scenę w filmie Almodóvara. Tylko że nikt nie krzyknął „kamera, stop!”. Patrzyłam na ciebie i myślałam: „Córeczko, robimy, co możemy. Nie chcemy ciebie stracić”. Gdy twoja dziewczyna wyszła, pomyślałam, że ją polubię. Że dam radę, skoro jest dla ciebie ważna.

Od tamtej wizyty minął prawie rok. Dziś już się nie wściekam, gdy ktoś powie w mojej obecności „Ciota, pedał, lesba”. I nie uświadamiam wszystkich wkoło, że Leonardo da Vinci był gejem. Niedawno koleżanka w pracy zagadnęła: „Wiesz, wczoraj w Tok FM była dyskusja o lesbijkach. Wypowiadała się jakaś Ewa, miała to samo nazwisko, co ty i...”. Przerwałam jej: „Tak, to była moja córka. Fajnie wypadła, no nie?”. I pomyślałam, że współczuję tym wszystkim wystraszonym rodzicom homoseksualnych dzieci, którzy ze strachu przed opinią sąsiadów żyją w ukryciu. Moja pewność siebie sprawiła, że nawet ci, którzy chcieli mi złożyć „kondolencje”, nie mieli odwagi, by to zrobić.

Wczoraj byłam u fryzjera. Wiesz, tego, który ma salon na Rynku i jeździ fioletową toyotą. Rozmawialiśmy o planach na długi weekend. „Jadę ze swoim chłopakiem do Pragi”, powiedział. Usłyszałam, jak mówię zwyczajnym głosem: „Tak? A wiesz, że moja córka jest lesbijką?”. Ucieszyło mnie, że to powiedziałam. Wciąż rozmawiamy o Tobie z ojcem. Trochę się martwiłam, że nie będziemy mieli wnuków. „A dlaczego mamy nie mieć?”, zapytał. Córeczko, chcę, żebyś wiedziała: jeśli będziesz chciała urodzić dziecko, niczego się nie bój, pomożemy ci. I tak w ogóle pamiętaj, że cokolwiek kiedykolwiek się zdarzy, kochamy cię.

Przed chwilą posprzeczałam się z ojcem, bo znów zapomniał zarejestrować mnie do dentysty. Trochę mnie poniosło. Nakrzyczałam na niego. I wiesz, co mi powiedział? „Jak zaraz nie przestaniesz, to zacznę żałować, że i ty nie jesteś lesbijką!”. Najpierw zamilkłam, a potem oboje zaczęliśmy się śmiać.