Agentki natury

Zdjęcie

400 kilometrów do pracy? To nie tak daleko, jeśli się ją lubi  

/Michał Szlaga /Twój Styl

Anna Dębicka: Rejs z Warszawy

Trzy lata temu, jesień, pada. Anna położyła spać dwuletnią Karolinę. Dzwoni telefon, w słuchawce głos kolegi: „Pod Włocławkiem pękł rurociąg, olej leje się do Wisły! Jedziemy”. Pakowanie w kwadrans. Anka spędziła trzy dni, stojąc w rzece w długich gumowych butach, zbierając olej, czym się dało. – To była moja pierwsza akcja w WWF, największej organizacji chroniącej przyrodę – opowiada na wiosennym spacerze po Polu Mokotowskim. W wózku mała Magda, która na dobranoc zamiast bajki o królewnie słucha historii o fokach.

Anka opowiada, jak poszła na oceanografię, choć słyszała, że to bez sensu, bo co będzie robić z takim dyplomem? – Morze mnie ciekawiło, i już. Nurkowałam, żeglowałam. Kilka razy byłam w załodze Pogorii. To wciąga. Pracy też szukała „blisko wody”. To wtedy trafiła do WWF. Była dumna, gdy pozwolono jej prowadzić autorski program ratowania morświnów i fok w Bałtyku.

– Gdybym jeszcze mogła mieszkać nad morzem – marzy. Ale mieszka w Warszawie, zrobiła to dla męża. – Ta miłość okazała się silniejsza – śmieje się.

Dyżur całodobowy

Do Stacji Morskiej w Helu, z którą współpracuje, dojeżdża ponad czterysta kilometrów. Mewia Łacha – skrawek wybrzeża nad Zatoką Gdańską. Anna przez lornetkę patrzy na morze, plażę. – Tu mogłaby powstać kolonia fok – emocjonuje się. – Dotąd nie mają u nas stałego siedliska. W Bałtyku jest niezła stołówka, ale gorzej z porodówką, bo ta musi być na lądzie. Wiesz, ile jest fok w tym morzu? – pyta. – Dwadzieścia tysięcy. A mogłoby być sto – mówi i pokazuje pobliskie zarośla. – Gdzieś tu mogłaby się urodzić pierwsza dzika foka-Polka. Czekam na ten moment – wzdycha. O fokach może mówić godzinami: „są takie ludzkie, mają inteligentne oczy, śmieją się, płaczą, nawet się całują”.

Opowiada o swojej pracy: – Zima i wiosna to szkolenie wolontariuszy. Wzdłuż brzegu co dziesięć kilometrów mamy „błękitne patrole” – licealiści, rybacy, emerytowani nauczyciele. Łatwo ich poznać po niebieskich kurtkach. Raz w tygodniu robią obchód i raportują, czy na ich odcinku pojawiły się foki.

Latem będziemy uczyć turystów, np. tego, że nie wolno zwierzęcia leżącego na plaży wciągać do wody. Foka na lądzie odpoczywa. Jeśli ma małe, przestraszy się i może zostawić je bez opieki. Większość ludzi nie chce fokom robić krzywdy, jeśli szkodzą, to z niewiedzy. Trzeba informować, przekonywać, uczyć. Do skutku. Na co dzień jednak Anna stara się nie dręczyć otoczenia ekologicznymi hasłami.

– Lepszy jest przykład, racjonalne argumenty. W ten sposób przekonała bliskich do ekologii w domu: – Do prania i zmywania nie używamy detergentów, bo zawierają fosforany. Mamy energooszczędne żarówki, wyjmujemy z gniazdek nieużywane ładowarki do komórek – mówi o zachowaniach, które w jej domu są odruchem. – Do listopada jeździmy do pracy rowerami, podróżujemy pociągami, a nie samochodem. I oczywiście sortujemy odpady. Starsza córka, która ma w przedszkolu zajęcia z ekologii, obserwuje nas. I sama już zbiera baterie, żeby trafiły do punktu zbiorczego, a nie do śmietnika.

Zrobię to!

Dwoje dzieci, ciągłe dojazdy do Helu – czasem, gdy ma już dość, przychodzi myśl, że ekologiczne życie powinno się zacząć od siebie, nie prowadzić gospodarki rabunkowej. – Wymykam się wtedy do siłowni, idę pobiegać albo pakuję rodzinę i ruszamy w góry. Ale i tak w głowie wciąż krążą nowe pomysły, projekty. Ostatni? Ochrona morświnów. Morświn – bałtycki kuzyn delfina, co 12 minut musi zrobić wdech, czyli wynurzyć się z głębin. To niebezpieczne, na morzu jest dużo kutrów, jeśli zaplącze się w sieci, zginie.

Według prawa łodzie dłuższe niż 12 metrów powinny mieć „pingery” wysyłające sygnał, który odstrasza morświny. Przepis się nie sprawdza, nasze kutry są mniejsze. Więc trzeba zmienić prawo. – To mój cel na najbliższe miesiące – mówi Anna z przekonaniem. A potem? Będą następne cele. Narobiliśmy naturze tyle kłopotów, że przez sto lat będziemy spłacać dług.

Agnieszka Litorowicz-Siegert

TS 05/2101